Coalitieconflict over illegaliteit: uitzondering of regel?

Nu het PvdA-congres het strafbaar stellen van illegaal verblijf nogmaals afwees, reist fractievoorzitter Samsom stad en land af om het compromis dat hij met de VVD sloot te verdedigen. Het was toch wel pijnlijk dat op hetzelfde congres als waar over partijdemocratie en beginselen werd gesproken een principiële congresafspraak door de politiek leider expliciet naast zich neer werd gelegd. Het lijkt er daarom op dat deze kwestie niet in stilte van de politieke agenda zal verdwijnen. Hoe uitzonderlijk is een openlijk conflict tussen coalitiepartijen is over afspraken uit het regeerakkoord eigenlijk? En als zo’n conflict ontstaat, hoe wordt dit dan opgelost?

Stemgedrag nieuwe Tweede Kamer: coalitie verenigd, 50PLUS op links

Zelfs buiten verkiezingstijd lezen we regelmatig over het stemgedrag van burgers ‘als er vandaag verkiezingen voor de Tweede Kamer zouden zijn’. Gek genoeg lees je veel minder over het werkelijke stemgedrag van Tweede Kamerleden. Natuurlijk is er enige aandacht voor opmerkelijk stemgedrag, zoals het stemgedrag van de PvdA-fractie over moties die letterlijke teksten van fractieleider Samsom bevatten; de ene steunde de PvdA wel, de andere niet. Over de algemene patronen van parlementair stemgedrag lees je echter maar af en toe iets. Politicologen maken echter dankbaar gebruik van parlementair stemgedrag om parlementaire representatie, het effect van nieuwe partijen of de mate van partijeenheid te bestuderen. Bovenal zegt het iets over de keuzes die partijen namens ons maken in het parlement. En als je het stemgedrag van de in september 2012 gekozen Tweede Kamer op een rijtje zet, valt een aantal van die keuzes op, vooral van de PvdA en 50+.

Had Lilian Helder toch gelijk of gaat NRC.nl de mist in?

Toen PVV-Kamerlid Lilian Helder in maart 2011 vraagtekens zette bij een onderzoek naar het effect van taakstraffen op recidive, werd ze stevig bekritiseerd: “PVV Miep snapt statistiek niet“. NRC.nl beweert nu dat Lilian Helder toch gelijk had toen ze vragen stelde bij de studie van Wermink et al.. In het Kamerdebat zei ze toen over dat onderzoek dat de recidivekansen van criminelen met een gevangenisstraf en met een taakstraf vergeleek:

“Ik vind dat die onderzoeken appels met peren vergelijken; niet appels met koeien, zo ver wil ik niet gaan, maar wel appels met peren. Niet iedere persoon is immers hetzelfde. Recidive slaat terug op de persoon zelf. Iemand die een taakstraf opgelegd heeft gekregen en recidiveert, is iemand anders dan iemand die een vrijheidsstraf opgelegd heeft gekregen en recidiveert; diegene heeft een vrijheidsstraf ondergaan en geen taakstraf. Ik vind dat je die niet met elkaar kunt vergelijken.”

Stuk Rood Vlees

Vanaf vandaag starten Armèn Hakhverdian, Tom van der Meer, Matthijs Rooduijn, Gijs Schumacher en ikzelf met een nieuwe politicologische blog: 

"Allereerst willen wij politicologisch onderzoek onder de aandacht van een breder publiek brengen. Politici, journalisten en publicisten tuimelen over elkaar heen om het laatste politieke nieuws te duiden, terwijl politicologen zich veelal gedeisd houden in het publieke debat. Wij houden ons dag in dag uit bezig met belangrijke maatschappelijke en politieke onderwerpen – van kiesgedrag tot politiek vertrouwen, van politieke partijen tot de werking van kiesstelsels – maar desondanks is het voor velen onduidelijk wat we doen.

Debat over peilingen kan wel wat nuchterheid gebruiken

NRC Handelsblad publiceerde dit weekend een artikel waarin de peilingen die Maurice de Hond voor 50PLUS maakte centraal stonden. Een aantal politicologen, waaronder ikzelf, uitte stevige kritiek op die onderzoeken. De Hond reageerde via zijn website en noemde het artikel ‘vuilspuiterij’, de reacties van de wetenschappers ‘ongefundeerd’, ‘zwaar overtrokken’ en ‘walgelijk’. Misschien is het in dat licht goed om mijn reserveringen bij de genoemde onderzoeken eens nuchter naar voren te brengen.

Eerste Kamer was altijd al politiek

Nu de coalitie een meerderheid in de Eerste Kamer ontbreekt, zoeken de regeringspartijen naarstig naar steun onder senatoren voor de belangrijkste plannen van het kabinet. Steeds vaker klinkt daarbij het verwijt dat de Eerste Kamer te politiek wordt. Niet langer een ‘chambre de reflexion’, maar gewoon een politieke arena waar een robbertje wordt gevochten om de macht. Dit verwijt is onterecht: de Senaat was altijd al een politiek orgaan.

De Grondwet maakt slechts een beperkt onderscheid tussen de beide Kamers van ons parlement. De Eerste Kamer ontbeert het recht op initiatief en amendement, maar ze moet wel instemmen met wetgeving. Welke redenen Eerste Kamerleden hebben om voor of tegen te stemmen is aan hen. Ze mogen zich net zo politiek of reflexief opstellen als ze zelf willen.

50PLUS op 24 zetels! Echt waar?

Dat de partij van Henk Krol en Jan Nagel de afgelopen maand een stijgende kiezersgunst liet zien, kan weinig mensen die het nieuws volgen zijn ontgaan. In bijna elke peiling sinds 12 september stond de ouderenpartij op winst, maar de 24 zetels die TNS-Nipo op donderdag 14 februari rapporteerde sloegen bijna alles. Volgens deze peiling stond 50PLUS niet op elf, maar op 22 zetels winst.

Die schatting van TNS-Nipo wijkt dus nogal af van eerdere peilingen. Dat is goed te zien in onderstaande figuur, die de peilingen sinds september vorig jaar op een rij zet. De trend is duidelijk opgaand, met een stroomversnelling in de laatste maand. Maar de laatste peiling van TNS-Nipo staat daar, helemaal rechtsboven, nog eens een keer zo'n 7 procentpunt boven.

Peilingen (bolletjes) voor 50PLUS met de schatting van de Peilingwijzer (lijn met 95%-onzekerheidsmarge gearceerd)B = Politieke Barometer (blauw), P = Peil.nl (rood), N = TNS-Nipo (groen), S = De Stemming (geel)

Hoe kan dat, zo'n enorm verschil. Lopen de ouderen nu werkelijk bij bosjes naar 50PLUS of is de peiling van TNS Nipo een outlier?